Home >> Vertalingen: Dzogchen >> Het laatste testament van Garab Dorje  
  Het laatste testament van Garab Dorje  

Dit korte geschrift is een terma, een tekst die door de auteur verstopt is om als de tijd rijp is gevonden te worden. Het is bijzonder rijk aan beelden om de verschillende manieren waarop de verschijnselen bevrijd worden aan te duiden. Door historisch-kritische wetenschappers wordt de authenticiteit ervan in twijfel getrokken. Onderstaande vertaling is niet integraal.


Proloog

Rigpa, de staat van onmiddellijk intrinsiek gewaarzijn, is ongeschapen en bestaat uit en op zichzelf. Haar zijnswijze is die van de essentie, dat is de oorspronkelijke basis. Overal waar dit gewaarzijn oprijst in antwoord op externe, veelvoudige verschijnselen, is het ononderbroken en ongehinderd. Alles, al de verschijnselen die verschijnen en die bestaan, rijzen spontaan zelf-volmaakt op in het veld van het dharmakaya. Alle verschijnselen die zich daarin manifesteren worden direct na hun oprijzen bevrijd als gevolg van de aanwezigheid van je eigen staat van onmiddellijk gewaarworden.
Alle verlichte staten, die bestaan uit non-dualistische kennis, dat wil zeggen oorspronkelijk gewaarzijn, die aanwezig zijn in de harten van al de Boeddha's, zijn omvat in deze ene, unieke staat van onmiddellijk intrinsiek gewaarzijn die aangetroffen wordt in elk individueel levend wezen.

1. Je wordt direct geïntroduceerd tot je eigen ware aard.

Dat wil zeggen, je wordt direct en volledig geïntroduceerd tot je eigen ware gezicht of aard, het intrinsieke gewaarzijn, de staat van onmiddellijke zuivere aanwezigheid. Ook wordt geopenbaard dat de aard daarvan vanaf het begin volkomen zuiver is.
Al wat oprijst of aan je verschijnt als externe verschijnselen is louter je eigen staat van bestaan die zich extern manifesteert als verschijnselen. Omdat je gewaarzijn in harmonie is met de verschillende soorten van dingen die oprijzen als verschijnselen, stelt het deze verschillende soorten verschijnselen in staat zichzelf te bevrijden. Er bestaat geen ander tegengif voor hen dan dit proces van zelf-bevrijding.
De verschijnselen die oprijzen in het bewustzijn ontmoeten onmiddellijk en direct hun eigen aard, zoals wanneer twee mensen die dezelfde taal spreken elkaar ontmoeten in een vreemd land, waar een andere taal gesproken wordt. Onmiddellijk herkennen en kennen zij elkaar. Op dezelfde manier wordt bijvoorbeeld boosheid bevrijd door herkend te zijn als boosheid.
Als de kennis of het weten van een voorstelling of een verschijnsel zoekt naar zijn moeder, die zijn bron of oorsprong is, ontmoet het direct zijn eigen moeder, de leegte, en bevrijdt zichzelf. Dat wil zeggen, de voorstelling bevrijdt zichzelf door middel van de voorstelling, zoals smeltende boter oplost in boter. Op zoek naar de zoon ontmoet de zoon, dat is dit weten of deze kennis, zichzelf onmiddellijk. Dit gewaarzijn bevrijdt zichzelf door middel van gewaarzijn, zoals water oplost in water. Als je zoekt naar de unieke staat van rigpa, ontmoet je slechts je eigen unieke staat. Dat wil zeggen: je eigen aard, rigpa, ontmoet eenvoudigweg zichzelf. Maar zijn essentie overstijgt alle expressie in woorden, zoals ruimte oplost in ruimte.
Deze enkelvoudige en unieke staat van intrinsiek gewaarzijn kan alleen in jezelf gevonden worden. Als dat het geval is, wordt, als je je eigen essentie herkent, alles samengebracht in één moment waarin een weten aanwezig is dat niet buiten de kennis van die enkelvoudige, unieke essentie gaat. Deze is rigpa. Dit is als een man en een vrouw die van elkaar houden en elkaar in het geheim in eenzaamheid ontmoeten om elkaar lief te hebben.
Deze enkelvoudige en unieke staat zelf kan alleen in jezelf gevonden worden. Alhoewel de externe verschijnselen divers zijn, is er altijd een algemene kennis of oorspronkelijk gewaarzijn aanwezig waarin de verschillen van de diverse verschijnselen zichzelf bevrijden juist door middel van het ontmoeten van deze verschillen. Dit weten of deze kennis is als het doorsnijden van de centrale knoop, waarbij je alle afzonderlijke draden in één keer doorsnijdt.
Deze enkelvoudige bevrijding kan alleen in jezelf gevonden worden. Omdat dit weten of dit oorspronkelijke gewaarzijn zichzelf manifesteert, is het een oorspronkelijke kennis die nergens anders dan in jezelf verworven kan worden. Zelf-bevrijding is dat oorspronkelijke gewaarzijn zelf. Het is als het binnengaan in die ene stad die ligt aan het eind van honderd of duizend wegen.
Dit is het essentiële punt betreffende de basis.

2. Direct kies je definitief voor deze enkelvoudige unieke staat.

Dat wil zeggen, midden in de veelheid van diverse ervaringen ontdek je voor jezelf deze enkelvoudige en unieke staat van intrinsiek gewaarzijn, waarin je in alle opzichten gewaar bent, zonder dat er op welke wijze dan ook een dualiteit van subject en object overblijft.
In deze staat van onmiddellijk intrinsiek gewaarzijn ontdek je onmiddellijk voor jezelf dat alles wat verschijnt in werkelijkheid uit jezelf oprijst. Omdat je door jezelf je eigen aard herkent, dat wil zeggen dat je in de staat van contemplatie blijft, is dit intrinsieke gewaarzijn zonder enige dualiteit van onwetendheid.
In die unieke staat van het onmiddellijke intrinsieke gewaarzijn ontdek je onmiddellijk dat al deze voorstellingen van kleine bolletjes regenbooglicht in werkelijkheid je eigen zelf-manifestaties zijn. In deze staat van bevrijding ontdek je geen twijfel. Deze staat van contemplatie is in zichzelf zelf-bevrijding, want gewaarzijn wordt bevrijd door middel van gewaarzijn. Door te herkennen dat dit gewaarzijn louter je eigen staat van bestaan is, wordt op dezelfde wijze alles wat je begrijpt bevrijd tot zijn eigen natuurlijke gesteldheid. Dit is als na een lange scheiding iemand ontmoeten die je voorheen hebt gekend.
Dit is de tweede uitspraak, over het pad, dat het proces van zelf-bevrijding is.

3. Dan ga je direct voort met vertrouwen in bevrijding.

Dat wil zeggen dat je direct voortgaat in de staat van het schouwen, in volledig vertrouwen in het automatische proces van zelf-bevrijding van alle gedachten en verschijnselen die oprijzen. Daardoor zal je eigen gewaarzijn ervaren dat het uit zichzelf inherent bevrijd is en wordt je vertrouwen als een schat die een grote rijkdom bevat, namelijk je eigen concrete ervaringen van jezelf in termen van je eigen aard, het intrinsieke gewaarzijn. Alle bewegingen van gedachten worden uit zichzelf bevrijd tot hun eigen oorspronkelijke toestand.
Als je dan concrete ervaringen hebt van andere mensen en van uitwendige objecten, wordt je vertrouwen als een universeel heerser. Dat wil zeggen dat de staat van onmiddellijk aanwezig gewaarzijn duidelijk zichtbaar wordt als kleine bolletjes van regenbooglicht. Omdat deze lichtverschijnselen niet door iets anders dan door jezelf geschapen zijn, is je intrinsieke gewaarzijn als een heerser die iedereen in de vier continenten onder zijn macht brengt.
Meer nog. Omdat je gewaarzijn het vermogen heeft zelfs de fysieke elementen onder zijn macht te brengen en omdat je bevrijd wordt door deze omstandigheid, ben je niet langer afhankelijk van enig ander vermogen. Omdat je zo'n concrete ervaring hebt gehad van de staat van bevrijding, waarin alles zonder enige inspanning zichzelf bevrijdt tot zijn eigen oorspronkelijke toestand, de oorspronkelijke, zuivere aard van de werkelijkheid, wordt je vertrouwen als de ervaring van ruimte die oplost in ruimte.
Alles wat oprijst in zijn eigen dimensie is onmiddellijk zelf-bevrijd tot zijn eigen staat. Dat wil zeggen dat alles zichzelf door zichzelf bevrijdt zonder enige inspanning of interventie van buiten af. Dit is als rotsen kloven met rotsen, als ijzer kloppen met ijzer of als het reinigen van vuil met vuil.
In deze unieke staat van onmiddellijk gewaarzijn is alles bevrijd tot dit enkelvoudige begrip van de staat van onmiddellijk intrinsiek gewaarzijn. Dit is als het nemen van vuur uit vuur of als water brengen naar water of als gesmolten boter toevoegen aan boter. Zo worden de Moeder, dat is de oorspronkelijke staat, en haar Zoon, dat is kennis, met elkaar verenigd. Omdat je eigen Moeder, als de oorsprong of bron, louter haarzelf is, kun je zeggen dat leegte bevrijd is door leegte. Zo lost je individuele aanwezigheid of gewaarzijn op en wordt het geïntegreerd in de zienswijze zelf.
Omdat je herkent dat je eigen aangeboren staat intrinsiek gewaarzijn is, ben je onmiddellijk geïntroduceerd tot de basis van alle bestaan. Dat wil zeggen dat je alles wat je waarneemt herkent als louter zelf-manifestaties van je eigen geest. Dit is als het zien van je eigen gezicht dat in een spiegel wordt weerkaatst. Dit is als de ontmoeting van een moeder met haar zoon na een lange scheiding. Dit herken je als de unieke staat van bevrijding. Omdat de waarneming zichzelf onmiddellijk bevrijdt tot zijn eigen staat, ontdek je dat de waarneming en het verschijnsel leeg zijn en herken je dat hun kwaliteit van lichtende helderheid niets anders is dan je eigen staat van onmiddellijk gewaarzijn.
Omdat je ziet dat de waarneming of het verschijnsel door zichzelf bevrijd is, ontdek je dat het vanaf het begin onwetendheid is geweest. Dat wil zeggen dat samsara in zichzelf gekend en herkend wordt. Dit is als het voorhouden van een spiegel aan een andere spiegel, zodat deze zichzelf kan zien. En wat het overstijgen van samsara betreft, de gesteldheid die de staat van nirvana genoemd wordt, herken je dat je samsara overstegen hebt en wordt onwetendheid door zichzelf bevrijd. Daarom is een treffend beeld hiervoor het wegwassen van vuil met vuil.
Omdat je voor jezelf de ware betekenis van je eigen staat van bestaan ontdekt, die intrinsiek gewaarzijn is, worden redenerende gedachten spontaan door zichzelf bevrijd. Zo ontdek je dat je niet van enig ander tegengif afhankelijk bent. Omdat de gedachte tot de basis zelf bevrijd wordt, ga je in vertrouwen voort in een staat van onmiddellijke aanwezigheid of contemplatie. Dit is als het gieten van water in water of als als het gieten van gesmolten boter in boter.
Omdat je overal, in al je dagelijkse activiteiten, voortgaat in de staat van contemplatie, is deze situatie als de kronkels van een slang die zonder enige inspanning door de slang zelf bevrijd worden. Maar een intelligentie of een gewaarzijn dat ergens anders naar kijkt dan naar zichzelf zal niet vinden wat het zoekt en zal terugvallen in wanhoop. Omdat het onmiddellijk door zichzelf bevrijd wordt, draagt deze staat van onmiddellijk gewaarzijn zichzelf en verblijft hij in zichzelf. Daarom is het voortgaan in je eigen staat van intrinsiek gewaarzijn de belangrijkste overweging betreffende het verwerkelijken van de vrucht.

Er bestaat geen enkel levend wezen dat wat betreft het zelf-manifesteren van dit intrinsieke gewaarzijn niet inherent door zichzelf bevrijd is. Je eigen individuele staat van bestaan aan de ene kant en de staten van de andere dingen in de buitenwereld die zich aan je bewustzijn voorstellen als externe verschijnselen aan de andere kant, ontmoeten elkaar en worden geïntegreerd. Dit impliceert een oorspronkelijk gewaarzijn, een directe onmiddellijke intuïtie zonder dat er enige dualiteit is van subject en object.